Rong Sụn và Những Điều Chưa Biết
Rong sụn (Kappaphycus alvarezii Doty) là một loại thực vật biển có giá trị kinh tế cao, sinh trưởng tự nhiên ở vùng biển châu Á Thái Bình Dương, đặc biệt là Đông Nam Á. Từ lâu, rong sụn đã được khai thác và sử dụng để chế biến carrageenan – một chế phẩm có ứng dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, y dược, và mỹ phẩm. Nghề trồng rong sụn đã mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó Đông Nam Á chiếm lĩnh 95% tổng sản lượng rong sụn khô tiêu thụ toàn cầu, ước tính khoảng 160.000 tấn mỗi năm.
Rong Sụn – Nghề Mới tại Việt Nam
Rong sụn bắt đầu được trồng tại Việt Nam từ năm 1993 tại Khánh Hòa và Ninh Thuận. Đến nay, nghề nuôi trồng rong sụn đã phát triển rộng rãi tại các tỉnh Ninh Thuận, Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định, Kiên Giang và các tỉnh ven biển miền Trung từ Nghệ An trở vào. Với kỹ thuật nuôi trồng đơn giản, chi phí đầu tư ban đầu thấp (chỉ khoảng 10 triệu đồng/ha mặt nước), rong sụn trở thành cây “xóa đói giảm nghèo” tại nhiều địa phương.
Thời gian sinh trưởng ngắn chỉ trong vòng 2-3 tháng thả nuôi, thu nhập từ việc trồng rong sụn đạt khoảng 30-60 triệu đồng/ha mặt nước mỗi năm. Tuy nhiên, nhu cầu về rong sụn tại thị trường trong nước và quốc tế hiện nay rất cao. Công ty Rong Biển Việt Nam có nhu cầu thu mua khoảng 1.500 tấn mỗi tháng, nhưng thực tế sản lượng tại ba tỉnh Ninh Thuận, Khánh Hòa và Tuy Hòa chỉ mới đạt 1.500 tấn mỗi năm. Chính vì vậy, Cục Thủy sản và các tỉnh ven biển đang khuyến khích đầu tư mở rộng diện tích trồng rong sụn để tạo công ăn việc làm và mở ra hướng phát triển mới cho ngành sản xuất và chế biến rong sụn.
Giá Trị Dinh Dưỡng Của Rong Sụn
Rong sụn được ví như một “thần dược” bởi giá trị dinh dưỡng vượt trội mà nó mang lại:
- Protein: Trung bình, rong sụn chứa từ 5 – 22% protein. Hàm lượng protein của rong sụn thay đổi theo giai đoạn sinh trưởng và môi trường sống, đạt cực đỉnh trong thời gian sinh sản.
- Vitamin: Rong sụn chứa nhiều loại vitamin như A, B1, B2, C, D, E… Hàm lượng vitamin trong rong sụn cao hơn cả trong rau củ, đặc biệt, vitamin A trong rong sụn cao gấp 3 lần trong cà rốt, gấp 10 lần so với bơ.
- Nước: Chiếm đến 80-90% trọng lượng rong sụn và sẽ giảm dần theo quá trình sinh trưởng.
- Chất xơ và khoáng vi lượng: Rong sụn là nguồn cung cấp chất xơ và khoáng vi lượng i-ốt rất cao.
- Axit amin: Rong sụn chứa đến 13-20 loại axit amin khác nhau, trong đó có các axit amin quan trọng như aspartic acid, glutamic acid, glycine, tyrosine và serine.
- Chất khoáng đa lượng: Rong sụn chứa nhiều khoáng chất như canxi, natri, magie, kali, clo, sulfur… Hàm lượng canxi trong rong sụn thậm chí cao hơn cả trong sữa bò.
- Sắc tố: Rong sụn chứa các sắc tố diệp lục, vàng, xanh lam, nhưng thường bị tẩy màu trong quá trình phơi nắng.
Theo nghiên cứu của Viện Hải dương học Nha Trang năm 2019, rong sụn có hàm lượng protein cao (21,66%) và hàm lượng lipid thấp (0,22%). Sản phẩm thủy phân của rong sụn chứa khoảng 15 axit amin tự do với hàm lượng cao, trong đó nổi bật là aspartic acid, glutamic acid, glycine, tyrosine, và serine.
Công Dụng Tuyệt Vời Của Rong Sụn
Với thành phần dinh dưỡng phong phú, rong sụn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe:
- Hỗ trợ hệ tiêu hóa: Với hàm lượng chất xơ cao, rong sụn giúp nhuận tràng, giảm táo bón.
- Giải khát, giải nhiệt: Rong sụn chứa nhiều nước, là lựa chọn lý tưởng để giải khát, thanh lọc cơ thể.
- Chống viêm, điều trị bệnh hô hấp: Rong sụn chứa cacbon hydrat, có khả năng chống viêm hiệu quả, cùng với magie, hỗ trợ điều trị hen suyễn và nhức đầu.
- Ngừa bệnh bướu cổ: Hàm lượng i-ốt cao trong rong sụn giúp phòng ngừa và điều trị bệnh bướu cổ, bệnh tuyến giáp.
- Giảm mụn, làm mờ nếp nhăn: Rong sụn chứa fertile-clement, giúp tiêu độc, lưu thông máu, giảm mụn, xóa mờ nếp nhăn và trẻ hóa làn da.
- Hạ huyết áp: Nhờ các khoáng chất và canxi, rong sụn hỗ trợ giảm huyết áp.
- Phòng ngừa dị tật bẩm sinh: Rong sụn chứa axit folic, hỗ trợ cơ thể hấp thụ dưỡng chất, tăng cường sức khỏe cho mẹ và bé.
- Chống ung thư: Rong sụn chứa lignans, có khả năng ức chế sự biến đổi và phát triển của các khối u, giúp giảm thiểu sự lây lan của các tế bào ung thư.
Hướng Phát Triển Nghề Trồng Rong Sụn
Rong sụn không chỉ là nguồn thực phẩm quý giá mà còn là nguyên liệu cho nhiều sản phẩm công nghiệp như keo carrageenan, tinh chất rong biển, nước uống dinh dưỡng, kẹo dẻo, thạch, xà bông và nhựa sinh học từ rong biển. Việc phát triển đa dạng các sản phẩm từ rong sụn không chỉ tận dụng tiềm năng diện tích mặt nước của Việt Nam mà còn góp phần xóa đói, giảm nghèo cho cộng đồng ngư dân ven biển.
Kết Luận
Rong sụn mang lại nhiều giá trị kinh tế, dinh dưỡng và y học. Nghề trồng rong sụn tại Việt Nam đang mở ra những cơ hội phát triển bền vững, không chỉ giúp cải thiện đời sống ngư dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng một nền kinh tế xanh hơn với chương trình “Blue Ocean – Blue Foods”.
Tổng hợp: Xuân Lập – ICAFIS, Hội Thủy sản Việt Nam
———————
DỰ ÁN BLUE OCEAN, BLUE FOODS
Được xây dựng và thực hiện bởi Trung tâm Hợp tác quốc tế Nuôi trồng và Khai thác Thủy sản Bền vững (ICAFIS), Hội thuỷ sản Việt Nam phối hợp cùng Nhãn hàng JapiFoods ra mắt ngày 6/7/2024 với sự ủng hộ của Cục thuỷ sản, Bộ NN&PTNT. Liên hệ ủng hộ chương trình tại: https://blueoceanbluefoods.com/lien-he-tham-gia-du-an-blue-ocean-blue-foods/
GẶP CHUYÊN GIA: Ông Đinh Xuân Lập – Phó Giám Đốc ICAFIS: 0985 024 307
